Bắt đầu với SQL: từ câu hỏi tới truy vấn
Ghi chú đọc demo dành cho sinh viên, tổng hợp từ bài “Làm chủ SQL” trên PHUONGACADEMY và bổ sung một bài tập nhỏ để thực hành.

Học SQL hiệu quả hơn khi bắt đầu từ một câu hỏi cụ thể: nhóm sản phẩm nào có nhiều mặt hàng nhất, doanh số thay đổi ra sao, hay dữ liệu nào đang bị thiếu? Trước khi viết lệnh, hãy xác định mỗi dòng đại diện cho điều gì và các bảng liên hệ với nhau bằng khóa nào.
Lọc dữ liệu trước, tổng hợp sau
SELECT chọn những cột cần xem. WHERE giới hạn các dòng phù hợp; ORDER BY sắp xếp kết quả. Khi cần thống kê theo nhóm, GROUP BY đi cùng các hàm như COUNT, SUM hoặc AVG. HAVING dùng để lọc kết quả sau khi nhóm, khác với WHERE lọc từng dòng đầu vào.
Đọc phép nối bằng một ví dụ nhỏ
INNER JOIN giữ các cặp dòng khớp điều kiện nối. LEFT JOIN vẫn giữ toàn bộ dòng phía trái dù phía phải chưa có dữ liệu tương ứng. Hãy thử với một bảng danh mục có danh mục chưa có sản phẩm: kết quả sẽ giúp bạn nhận ra ý nghĩa của NULL thay vì chỉ ghi nhớ cú pháp.
Bài tập gợi ý
Tạo một bộ dữ liệu thực hành nhỏ gồm danh mục và sản phẩm. Viết ba truy vấn: tìm sản phẩm vượt một mức giá; đếm sản phẩm theo danh mục; liệt kê cả danh mục chưa có sản phẩm. So sánh kết quả của WHERE và HAVING bằng một điều kiện lọc cụ thể.
Thói quen cần giữ
Trước UPDATE hoặc DELETE, dùng SELECT với cùng điều kiện để xem những dòng sẽ bị tác động. Thiếu WHERE có thể làm thay đổi toàn bộ bảng. Cú pháp và kiểu dữ liệu có khác biệt giữa các hệ quản trị; hãy đọc tài liệu của hệ bạn đang dùng.
Bài demo được biên soạn lại thành ghi chú đọc, không phải bản sao toàn văn. Đọc tài liệu gốc để xem ví dụ và hướng dẫn chi tiết: